Stowarzyszenie Przyjaciół Suwalszczyzny

Nasze 100 lat

W piątek, 27 czerwca 2026 r. Stowarzyszenie Przyjaciół Suwalszczyzny świętowało 100-lecie ruchu obywatelskiego Suwalczan. Początek reprezentowanemu przez Stowarzyszenie ruchowi dało powołane w roku 1926 przez Walerego Romana Zrzeszenie Suwalczan w Warszawie.

Dzięki idei i wysiłkom Walerego Romana, Antoniego Pożarowskiego i innych znamienitych poprzedników oraz wieloletniej konsekwentnej działalności Zygmunta Filipowicza i jego współpracowników – i ostatnio naszej pracy, możemy z dumą powiedzieć, że jesteśmy najstarszą w regionie i jedną z najstarszych funkcjonujących organizacji obywatelskich w kraju.

Uświadamiając wagę stu lat aktywnej działalności Suwalczan, przywracając pamięć tych, którzy zostawili w niej swój ślad, wydaliśmy z tej okazji książkę poświęconą historii i teraźniejszości ruchu pt. „Łączy nas wspólnota. Stowarzyszenie Przyjaciół Suwalszczyzny w Suwałkach”. Ukazała się ona dzięki dotacji Miasta Suwałk i Muzeum Okręgowego w Suwałkach na kilka dni przez jubileuszowym spotkaniem. Podczas spotkania odbyła się jej promocja. Treść publikacji przybliżyli jej współautorzy: historyk regionalista Andrzej Matusiewicz, archiwista i historyk Sławomir Filipowicz oraz dziennikarka i pracownik samorządowy Agnieszka Szyszko.

Wyjątkowymi gośćmi Stowarzyszenia byli, przybyli z różnych stron kraju i z zagranicy, krewni Walerego Romana – znana wielu Suwalczanom Izabela Roman i jej siostra Krystyna Roman, syn Krystyny Adam Kroczek oraz Paweł Dziekoński i Anna Remiszewska. Obecni byli także synowie Zygmunta Filipowicza: Sławomir Filipowicza – dyrektor Archiwum Państwowego w Suwałkach, gdzie spotkanie się odbywało i Jarosław Filipowicz – dziennikarz.

Honorowy patronat nad uroczystą sesją sprawował Prezydent Suwałk Czesław Renkiewicz, który przybył z prezentem dla Stowarzyszenia: pieniężną nagrodą jubileuszową oraz tabliczką z pięknie wypisanymi życzeniami „…dalszego rozwoju, ciekawych inicjatyw i międzypokoleniowych projektów, a także energii do ich realizacji”. Panu Prezydentowi oraz Pani naczelnik wydziału kultury i sportu Urzędu Miasta Agnieszce Małce serdecznie dziękujemy. Za obecność i miłe słowa dziękujemy także: Mariannie Rant-Tanajewskiej,  dyrektorowi Muzeum Okręgowego w Suwałkach Jerzemu Brzozowskiemu i Cezaremu Cieślukowskiemu – prezesowi zarządu Suwalskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej i przewodniczącemu Sejmiku Samorządowego Województwa Podlaskiego, który nie mógł być obecny, ale przesłał nam słowa uznania za pracę na rzecz Suwalczan i dobre życzenia.

Joanna Hofmann-Delbor, zdjęcia – Dwutygodnik Suwalski

Upamiętniony

Dzięki staraniom naszej koleżanki ze Stowarzyszenia Przyjaciół Suwalszczyzny Irenie Zarachowicz, 12 czerwca b.r., w Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci kontradmirała Jerzego Tumaniszwilego – przedwojennego absolwenta Gimnazjum Męskiego im. Karola Brzostowskiego, które ukończył w 1935 r.

Jerzy Tumaniszwili był synem gruzińskiego arystokraty Pawła Tumaniszwilego i Polki, Jadwigi z d. Szyszko. Był bardzo dobrym uczniem i świetnym żeglarzem, zdobywającym sprawność w klubie żeglarskim na jeziorze Wigry. Od 1935 r. wracał często do Suwałk, aby spotkać się z przyjaciółmi. Za zasługi podczas II wojny światowej – pełnił służbę na ORP „Burza”, „Krakowiak”, „Piorun” – otrzymał stopień kontradmirała i był najwyższym rangą oficerem Polskiej Marynarki Wojennej. Po wojnie los rzucił go do Stanów Zjednoczonych, skąd również odwiedzał Suwałki i udzielał wsparcia. Swoje życie opisywał  w ukazujących się w Londynie „Wiadomościach Literackich” oraz w „Polsce Walczącej” i „Przeglądzie Polskim” w Nowym Jorku. Zmarł w roku 2010.

Irena Zarachowicz, tak jak wcześniej jej matka Krystyna Kapuścińska – jest strażniczką pamięci Jerzego Tumaniszwilego i jego ojca Pawła, pochowanego na suwalskim cmentarzu przy ul. Bakałarzewskiej. Od dziesięcioleci opiekuje się jego grobem. Ostatnio pomagają jej w tym suwalscy harcerze.

Tekst i zdjęcie Joanna Hofmann-Delbor

Walne Zebranie Stowarzyszenia Przyjaciół Suwalszczyzny

Koleżanki i Koledzy. Serdecznie zapraszam na Walne Zebranie Sprawozdawcze Stowarzyszenia Przyjaciół Suwalszczyzny, które odbędzie się 26 czerwca 2026 r. (piątek) w Archiwum Państwowym w Suwałkach przy ulicy Kościuszki 69.

Godz. 16.00 – pierwszy termin rozpoczęcia obrad, godz. 16.15 – drugi termin rozpoczęcia obrad. 

PORZĄDEK OBRAD
Walnego Zebrania Sprawozdawczego Stowarzyszenia Przyjaciół Suwalszczyzny w Suwałkach w dniu 26 czerwca 2026 r.

1. Otwarcie obrad i przywitanie gości.
2. Wybór Prezydium Zebrania, tj. Przewodniczącego i Sekretarza.
3. Stwierdzenie prawomocności obrad.
4. Zatwierdzenie porządku obrad.
5. Przyjęcie Regulaminu obrad.
6. Wybór Komisji Uchwał i Wniosków bądź powierzenie jej obowiązków Prezydium Zebrania.
7. Sprawozdanie z działalności :
   a) Zarządu Stowarzyszenia,
   b) Komisji Rewizyjnej.
8. Dyskusja nad sprawozdaniami.
9. Podjęcie uchwał w sprawie przyjęcia sprawozdań i udzielenia absolutorium Zarządowi.
10. Wnioski, propozycje, dyskusja.
11. Zamknięcie obrad.

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA SPRAWOZDAWCZEGO CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓŁ SUWALSZCZYZNY

Ilekroć w niniejszym Regulaminie mowa o:

– Zebraniu należy przez to rozumieć Walne Zebranie Sprawozdawcze

– Stowarzyszeniu należy przez to rozumieć Stowarzyszenie Przyjaciół Suwalszczyzny

POSTANOWIENIA OGÓLNE

1. W obradach biorą udział:

1) członkowie zwyczajni,

2) zaproszeni goście;

3) osoby wspomagające i obsługujące Zebranie;

4) przedstawiciele mediów.

2. Członkowie zwyczajni mają prawo do:

1) udziału w dyskusji – po udzieleniu głosu przez prowadzącego Zebranie;

2) zgłaszania wniosków i propozycji uchwał, stanowisk, itp.;

Członkowie zwyczajni mają obowiązek potwierdzić swoją obecność na Zebraniu poprzez złożenie podpisu na przygotowanej liście obecności osób uprawnionych do głosowania.

3. W przypadku braku wymaganego kworum do podejmowania prawomocnych uchwał w pierwszym terminie,

Przewodniczący wyznacza w tym samym dniu drugi termin, 15 minut po pierwszym terminie. Uchwały Zebrania podczas obrad w drugim terminie są prawomocne bez względu na liczbę osób uprawnionych do głosowania uczestniczących w obradach.

4. Głosowania są jawne i odbywają się poprzez podniesienie ręki, zgodnie z § 24 Statutu.

5. Zgodnie z § 24 ust. 2 Statutu Stowarzyszenia głosowanie może zostać utajnione.

PRZEBIEG ZEBRANIA

1. Zebranie otwiera Przewodniczący Stowarzyszenia.

2. Po otwarciu zebrania członkowie Stowarzyszenia dokonują wyboru Prezydium Zebrania: Przewodniczącego i Sekretarza Zebrania, a także członków Komisji Uchwał i Wniosków bądź powierza jej obowiązki Prezydium Zebrania.

3. Wyboru dokonuje się spośród obecnych na zebraniu członków Stowarzyszenia.

4. Obradami Zebrania kieruje Przewodniczący Zebrania.

5. Obowiązki Przewodniczącego Zebrania:

1) ogólne kierowanie obradami;

2) przedstawienie projektu regulaminu obrad i przeprowadzenie głosowania nad jego przyjęciem;

3) udzielanie głosu uczestnikom obrad oraz Przewodniczącemu komisji oraz odbieranie głosu dyskutantom odbiegającym od tematu lub odbiegającym od porządku obrad lub łamiącym Statut Stowarzyszenia, Regulamin Obrad, itp.

4) czuwanie nad rzeczowym przebiegiem obrad,

5) przyjmowanie wniosków związanych z zakresem działania Prezydium Zebrania,

6) przeprowadzanie głosowań,

7) dopilnowanie wyczerpania porządku obrad,

8) rozstrzyganie wątpliwości regulaminowych po ewentualnych konsultacjach z pozostałymi członkami Prezydium,

6. Od decyzji Przewodniczącego członkom przysługuje prawo odwołania się do Zebrania.

7. Obowiązki Sekretarza Zebrania:

1) zbieranie materiałów do sporządzania protokołu,

2) terminowe sporządzenie protokołu (14 dni).

KOMISJE ZEBRANIA

2) Komisja Uchwał i Wniosków

a) opracowywanie na piśmie zgłoszonych przez członków: projektów uchwał i propozycji zmian w projektach uchwał, wniosków, itp.

Ogólny Porządek Obrad

1. Przedmiotem obrad Zebrania są sprawy objęte porządkiem obrad.

2. W każdej sprawie objętej porządkiem obrad członek ma prawo zabrać głos.

3. Przewodniczący udziela głosu wg kolejności zgłoszeń. W uzasadnionych przypadkach Przewodniczący Zebrania może zmienić kolejność udzielania głosu.

4. Po przedstawieniu członkom przez Komisję Uchwał i Wniosków złożonego projektu wniosku, uchwały, stanowiska itp. wnioskodawca ma prawo go uzasadnić.

5. W dyskusji nad tą samą sprawą ten sam członek nie może zabierać głosu więcej niż dwa razy. Jego pierwsze wystąpienie nie może przekraczać 3 minut, drugie – 2 minut. Przewodniczący Zebrania może przedłużyć czas wypowiedzi i zezwolić na kolejne zabranie głosu.

6. Prawo zabierania głosu poza kolejnością mają przedstawiciele Komisji powołanych przez Zebranie w zakresie tematyki dotyczącej prac danej Komisji.

7. W trakcie dyskusji Przewodniczący Zebrania udziela głosu poza kolejnością członkowi zgłaszającemu wniosek formalny.

8. Do wniosków formalnych zalicza się wnioski o:

1) przerwanie, odroczenie lub zamknięcie obrad,

2) utajnienie głosowania,

3) zmiany Przewodniczącego Zebrania,

4) zamknięcie listy mówców,

5) odroczenie lub zamknięcie dyskusji,

6) przejście do porządku obrad,

7) odesłanie do komisji,

8) głosowanie bez dyskusji,

9) zmianę porządku obrad,

10) zamknięcie dyskusji i przeprowadzenie głosowania,

11) ograniczenie czasu wypowiedzi,

12) stwierdzenie kworum,

13) przeliczenie głosów.

9. Zebranie rozstrzyga o wniosku formalnym po wysłuchaniu wnioskodawcy i jednego głosu przeciwnego (o ile taki będzie).

10. Członkowie mogą w głosowaniu zamknąć dyskusję. W tym przypadku do głosu dopuszczone zostają jedynie te osoby, które znalazły się już na liście dyskutantów. Osoby, które nie zdążyły zgłosić chęci udziału w dyskusji mogą złożyć pisemne wypowiedzi lub wnioski do protokołu lub Komisji Uchwał i Wniosków.

11. Uczestnikowi, który zakłóca porządek obrad, łamie dyscyplinę obrad lub nie stosuje się do przepisów niniejszego Regulaminu Przewodniczący Zebrania udziela upomnienia.

12. Po zamknięciu dyskusji nad danym tematem Przewodniczący udziela głosu wnioskodawcy. Po jego wypowiedzi, jeśli zachodzi potrzeba Zebranie przystępuje do głosowania.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

1. Walne Zebranie obraduje według niniejszego regulaminu.

2. Z obrad Zebrania Sekretarz Zebrania sporządza protokół, który podpisuje Przewodniczący Zebrania oraz Sekretarz Zebrania.

3. W sprawach nieobjętych niniejszym Regulaminem decyduje Zebranie.

4. Przebieg Zebrania może być nagrywany.